top of page

บทความ

ความรู้ ข่าวสาร ที่นักธุรกิจต้องรู้

ส่งตรงจากจีน

แนวคิดสวินจื่อเมื่อ 3,000 ปีก่อน สู่การพัฒนาระบบ Social Credit ของจีน



จากรายงานของ Chinadaily (6 มิถุนายน 2018) ได้ระบุถึงการพัฒนาระบบ Social Credit ของจีนที่กำลังอยู่ในระหว่างการพัฒนาและทดลองใช้งาน ซึ่งจะมีการเร่งพัฒนาเพื่อให้สามารถใช้งานได้จริงทั่วประเทศ ซึ่งนี่เป็นบทสรุปจากคณะกรรมการในที่ประชุมของพรรคคอมมิวนิสต์ที่นำโดยนายกรัฐมนตรีหลี่เค่อเฉียง แล้วยังเชื่อว่าระบบนี้จะสามารถช่วยยกระดับให้กับภาคธุรกิจของจีนมากขึ้นด้วย

สำหรับกุญแจสำคัญเกี่ยวกับระบบนี้ก็คือ การทำให้คนในประเทศได้มีพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น เมื่อมีระบบให้คะแนนทางสังคมแบบนี้เข้ามาใช้ เพราะจะมีการหักคะแนนเกิดขึ้นเมื่อผู้คนกระทำสิ่งที่ไม่ถูกต้องหรือฝ่าฝืนข้อห้ามต่างๆ

ซึ่งการให้รางวัลและลงโทษ ก็จะมีตั้งแต่การให้เครดิตสำหรับเป็นส่วนลดในการซื้อสินค้าทางออนไลน์ หรือในส่วนของการลงโทษก็เช่นงดเว้นวีซ่าสำหรับการเดินทางไปนอกประเทศ งดการซื้อตั๋วเครื่องบิน เป็นต้น


อันที่จริงระบบการให้รางวัลและลงโทษทางสังคมแบบนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ในสังคมจีน แต่เป็นแนวคิดที่มีมานานจากสำนัก นิติธรรมนิยม หรือ สำนักฝ่าเจีย ซึ่งก่อตั้งโดย "สวินจื่อ" หนึ่งในนักปรัชญาคนสำคัญของจีนเมื่อ 3,000 กว่าปีก่อน ในสมัยชุนชิวจ้านกว๋อ

เดิมสวินจื่อเป็นศิษย์ในสำนักหรูเจียที่นับถือลัทธิหยูที่ก่อตั้งโดยขงจื่อ ต่อมาเขาได้เสนอแนวคิดที่เน้นหนักเรื่องกฎหมายและนิติธรรม ซึ่งเป็นแนวคิดที่ให้ความสำคัญมากกับการผสมผสานระบบจารีต (หลี่) และระบบการให้รางวัลและลงโทษ (ฝ่า) ซึ่งจะมีความชัดเจน ไม่มีการแบ่งแยก ทุกคนมีโอกาสได้รางวัลและถูกลงโทษเหมือนกันหมด


ระบบนี้เกิดขึ้นเพื่อต้องการทำให้สังคมมีความเสถียรภาพ ทำให้รัฐเข้มแข็ง ทุกคนต้องอยู่ภายใต้ระบอบกฎหมายเดียวกัน ต่อมามีนักปรัชญาชื่อ หานเฟย ศิษย์ในสำนักนี้ได้นำแนวคิดฝ่าเจียไปเสนอให้กับรัฐฉินที่อยู่ในการปกครองของอิ๋งเจิ้ง ซึ่งต่อมากลายเป็น ฉินซีฮ่องเต้ ผู้รวมประเทศจีนให้เป็นหนึ่งเดียว

หลังจากนั้นแนวคิดนี้ยังคงมีการผสมผสานและนำมาใช้งานอยู่ในสังคมจีนเรื่อยมา ตามแต่ยุคสมัย